Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, S. 1(60) (2007)

Cỡ chữ:  Nhỏ  Vừa  Lớn

Đi tìm dấu vết Giám mục Bá Đa Lộc/Tracing bishop Pigneau De Béhaine

Tuyết Trần

Tóm tắt


Giám mục Bá Đa Lộc, tên đầy đủ là Pierre - Joseph - George Pigneau de Béhaine, sinh ngày 2/9/1741 tại làng Origny-en-Thierache thuộc vùng l’Aisne trong địa phận Picarde, nước Pháp.

Năm 24 tuổi, sau khi đã được thụ huấn tại chủng viện của Hội Thừa sai Paris ông được cử đến truyền đạo tại châu Á vào năm 1765. Từ Ấn Độ ông đến Việt Nam truyền đạo và gặp được Nguyễn Phúc Ánh. Dù không thuyết phục được Nguyễn Phúc Ánh theo đạo Thiên chúa, nhưng Bá Đa Lộc cũng tích cực giúp Nguyễn Phúc Ánh giành lại vương quyền. Nguyễn vương tin cậy và giao hoàng tử Cảnh cho ông làm tin, đem sang Pháp cầu viện vào năm 1785.

Dầu có nhiều ngần ngại nhưng trước sự thuyết phục của Bá Đa Lộc, triều đình Louis XVI chấp thuận can thiệp và hiệp ước Versailles được ký kết vào tháng 11/1787. Theo hiệp ước này, nước Pháp giúp Nguyễn Phúc Ánh giành lại ngai vàng, đổi lại nhà Nguyễn nhượng cho Pháp cửa biển Đà Nẵng, Côn Đảo và được độc quyền thương mại.

Nhưng vì sự cản trở của các thế lực trong triều đình, vua Louis XVI đã không thực thi hiệp ước vừa ký kết. Bá Đa Lộc nhờ sự giúp đỡ của gia đình và các thương nhân, đã mua chiến thuyền, vũ khí và quay về Việt Nam vào ngày 27/10/1787 với hơn 300 lính tình nguyện.

Bá Đa Lộc mất ngày 9/10/1799 trong khi hộ tống Nguyễn Phúc Ánh đánh chiếm Quy Nhơn, thọ 58 tuổi, lễ tang của ông đã được Nguyễn vương cử hành trọng thể.

ABSTRACT

Bishop Pigneau de Béhaine, whose fullname was Pierre-Joseph-George PIGNEAU DE BÉHAINE, was born on September 2, 1741 in Origny en Thiérache, a village of Ainsie department located in Picardie in France. He was the elder among the 19 children of Mr.George Pigneau and Mrs.Marie Louise Nicaut.

He was 24 when he finised his studies at the “Séminaire des Missions Etrangères” in Paris. He was sent to Asia in 1765. After his stay in India, he sailed to Vietnam where he started to buid up Christians seminaries. He met Lord Nguyễn Phúc Ánh but felt disappointed for not being able to christianize him. However, Pigneau promised to Nguyễn Phúc Ánh he would do his best to fight for his throne back.

Lord Nguyễn Phúc Ánh had such a great belief in Pigneau de Béhaine that he let Prince Cảnh, his five-and-a half-year old son, go to Paris in February, 1785 to ask France for military help. King Louise the XVI was at first not really interested in a military action in a so far country, but he was eventually persuaded by Pigneau de Béhaine. The Versailles Agreement was then signed in 1787 between Louis the XVI and Vietnam represented by Pigneau de Béhaine. According to the agreement, France would help King Nguyễn in exchange for Đà Nẵng Port and Poulo Condore Islands as well as the commercial exclusivity with Vietnam.

During that time, as King Louis the XVI was busy solving many financial problems announcing the 1789 Revolution, was not able to carry out the Versailles Agreement. Pigneau de Béhaine had to buy by himself guns, warships with the financial aid from his family and traders. He then sailed back to Vietnam together with 300 volunteers on October 27, 1787. Pigneau de Béhaine died at his age of 58 on the 19th of October, 1799 when he was accompanying Nguyễn Phúc Ánh on a military action in Thị Nại (Quy Nhơn). He was then exhausted and sick. He had a great funeral.